Moskova'da yayınlanan Kompas-Pusula dergisi, so sayısında yine çarğıcı bir "başarı öyküsü"nü sayfalarına taşıdı: "Rusya’da başarılı olan Türk işadamı çok. Ama bu işi karı-koca birlikte başaran Türk aile fazla değil. Karşımızda bunun en parlak örneklerinden biri oturuyor. Banu-Tahsin Yenidoğan çifti, tam 17 yıl önce bambaşka hayallerle geldikleri Rusya’da, hiç ummadıkları işler başarmışlar. Bugün temizlikten inşaata uzanan çizgidebaşarılı bir “aile şirketi”nin sahibi durumundalar. Moskova’da dev alışveriş ve iş merkezleri dahil, 200’e yakın yerin temizliği onlardan soruluyor."

Tahsin Yenidoğan, Ankara Devlet Mimarlık ve Mühendislik Akademisi’ni 1977’de bitirmiş. 9 yıl devlette çalışmış. 1986’da Enka İnşaat ile Libya’ya gitmiş. Meslekten finansçı olan eşi Banu Hanım da, o zamanlar 2 yaşında olan büyük kızları Müge’yi alıp eşinin peşinden Libya’nın yolunu tutmuş. 1991’de Enka’nın Moskova’da ilk işlerini yaptığı, Rusya pazarına ısınmaya başladığı yıllarda bir teklif almış ve Tahsin Yenidoğan, makina müdürü olarak Moskova’ya atanmış. Tabii yine hep birlikte gelmişler. Aile bağları her zaman çok güçlü olan Tahsin Bey, eşinden ve kızından ayrılmadan, daha SSCB’nin kızıl bayrağının dalgalandığı dönemde Moskova’ya ayak basmış.

Enka yılları gayet yoğun ve öğretici geçmiş. Rusya’ya alışmışlar. Hatta bugün 14 yaşında olan ikinci kızları Ece Moskova’da doğmuş. Tahsin Bey maaşlı bir profesyonel olarak çalışırken, eşi de ev hanımlığı yaparken hayatlarını tamamen değiştirecek bir dönem başlamış.Bugün Paveletskaya’da başkentin en prestijli iş merkezlerinden olan, Enka’nın inşa edip yönettiği “Kızıl Tepeler”de bir oto yıkamacı açılması gerekiyomuş. İşin aksamasını istemeyen ve servis kalitesinden emin olmakisteyen yönetim, işi tanıdık birine vermeye karar vermiş.Ve uygun aday olarak da Tahsin Yenidoğan bulunmuş.Bu arada bir parantez açıp önemli bir noktanın altını çizelim. Rusya’daki en büyük ve en başarılı Türk şirketi olan Enka, sadece yaptığı devasa projelerle önemli değil. Tahsin Yenidoğan örneğinde olduğu gibi, Rusya’ya Enka sayesinde profesyonel olarak gelen, daha sonra yine Enka’nın katkısıyla ya da bağımsız olarakkendi işini kurup zengin olan işadamı sayısı az değil. Bu da ayrı bir yazı konusu.

Tahsin Erdoğan o ilk işi hatırlarken, “Sadece üçişçimiz vardı, kolları sıvadık ve kısa sürede işi öğrendik” diyor. Daha bu işe tam alışmadan, bu kez 1997 sonunda Moskova’nın ilk Ramstore alışveriş merkezi açılınca yine “ihtiyaç”tan doları Enka temizlik şirket aramaya başlamış. Koca iş merkezinin her gün temizliğini yapacak güvenilir, istikrarlı bir şirket bulunamamış. O günün Moskova şartlarında henüz temizlik sektörü palazlanmadığı için sorun çıkmış. Enka yöneticileri yine Tahsin Bey’i hatırlamışlar, “Araba yıkayarak temizlik işine girdiniz, bu işin fazla farkı yok, siz yüklenin, biz de rahat edelim” demişler. Ve Yenidoğan ailesinin kaderi böylece değişmiş. Bir anda iş hayatının tam ortasında bulmuşlar kendilerini. Enka’daki görevini bırakmak zorunda kalmış. Ev hanımı Banu Yenidoğan da ister istemez kolları sıvamış, eşine destek olmuş. “İş kartopu gibi büyümeye başladı. Daha birkaç ay geçmemişti ki, işçilerimize ödediğimiz maaşlar, benim profesyonel hayatta aldığımın 10 katını buldu.

Ramtsore’lar hızla açılmaya başlanınca bizim işimiz de katlandı. Artık herşeyimizi işimize verdik. İşi iyi öğrenmek için eğitim almaya, Türkiye’de sektörün büyük şirtketlerinin kapısını aşındırmaya başladık. Ama başlangıçta tabii ki bir yandan yapğıp öbür yandan işi kendimiz öğrenerek yol aldık” diyor Tahsin Yenidoğan.Hatta iş gelişip de büyük bir Finlandiya şirketi ofis temiliği için görüşmeye Banı hanımı çağırdığında,“Temizlik işini nerede öğrendiniz?” diyr sormuşlar, Banu Hanım “Evde!” diye cevap vermiş! Yıllar yılları, kontratlar kontratları kovalamış. 10. yılını tamamlayan “Mira Cleaning” şirketi Sektöründe şu an 400 şirket arasında Moskova’da ilk üçte. Alışveriş merkezlerinden A sınıf ofislere kadar, 200’e yakın müşterileri var. 11 Eylül’deki terör saldırısı yüzünden alınan güvenlik kararlarına kadar, Moskova’daki Amerikan Büyükelçiliği binasını bile onlar temizliyormuş.

“Rusya’da sabrı öğrendik” diyor Tahsin Yenidoğan. . Eşi devam ediyor: “Temizlik işi esasında kadın işi. Bu yüzden ben daha fazla konsantre oldum. Bu işi ciddi ve sabırla yapmak lazım. Yüzlerce, bazen binlerce insanı organize etmek gerekiyor. Çok ayrıntısı var. Bu işe başladığımızdan beri 10 yıldır eşimle birlikte tatil bile yapamadık. Harvard Üniversitesi’nde okuyan kızımın diploma törenine bile ikimiz gidemedik, eşimi burada nöbetçi bıraktık. Ben hafta sonları bile genelde işin başındayım. Gevşemeye gelmiyor. Allah’tan biz ağzımızda gümüş kaşıkla doğmadık, zorluklara dayanıklıyız.”

Şirketin ilgi çeken bir özelliği, personelin önemli bölümünün yıllardır istikrarla çalışıyor olması. İçlerinde 7 yıldır çalışan çok sayıda menajer var. Moskova gibi şirketlein işte eleman tutmakta çok zorlandığı bir piyasada bunu nasıl başardıklarını yine Banu Hanım anlatıyor: “Çünkü bizde iş ortamında patron yok; hepimiz eşitiz. Aile gibiyiz. Ekonomik şartları daha iyi diye bizden ayrılıp bir süre sonra geri dönen .ok elemanımız var. 10 yıldır maaşları bir gün bile geciktirmeden öderiz, bu da şirkette bağlılık yaratıyor” diyor. Bu arada Mira Cleaning şirketinin Rusya’da kendi alanınmda ISO 9001 uluslararası standart sertifikasını alan ilk şirket olduğunu hatırlatalım.

Temizlik işini rayına oturttuktan sonra Yenidoğan ailesi yeni işler için kolları sıvamış. Önce Türkiye’deki sanayi tipi çamaşır makinelerinin üreticisi bir şirketin Rusya ve Ukrayna distribütörlüğü alınmış. Kendisi zaten inşaat kökenli olan Tahsin Yenidoğan, 2002 yılında bir fırsat çıkınca bu sektöre de müteahhit olarak dönüş yapmış. Mircons İanşaat işe küçük taşeronluklarla başlamış ve şu an İjevsk şehrinde 521 konutluk bir projeyi üstlenmiş. 420 işçi çalıştıran Mircons, aynı bölgede yeni ve daha büyük projeleri gerçekleştirmeye hazırlanıyor.

Rusya’ya maaşlı olarak gelip kendi işlerinin patronu olan, üstelik işlerini de hatırı sayılır ölçekte büyüten Yenidoğan ailesi, Moskova’ya ilişkin karmaşık duygular besliyor. Banu Hanım Moskova’da artık İstanbul’dan bile daha rahat ettiğini, ama “güneşsizlikten” çok şikayetçi olduğunu söylüyor. Ama Yenidoğan ailesi kültürü ile, sanatı ile Rusya’yı, Moskova’yı seviyor. Repin’in “Rus Kazaklarının Sultan 4. Mehmed’e cevabı” adlı ünlü tablosunun reprodüksiyonu, Tahsin Bey’in odasını süslüyor. “Türkiye’ya dönmek” mevzusu açıldığında, “Ne zaman emekli olursak, o zaman” diyorlar. Ama tükenmeyen enerjileri, büyüyen işleri ve sadece hayatarkadaşı olarak değil iş arkadaşı olarak da çizdiklerimükemmel portreye bakınca, Yenidoğan çiftinindaha çok uzun süre Rusya’da kalacaklarını tahminetmek zor değil!

Rusya’da iş yapmanın zorlukları ve kolaylıklarına, Türk işadamlarına taviyelere sıra gelince de Yenidoğan ailesi ilginç tespitlerini bizimle paylaşıyor: “Rusya’da istikrar var, Ruslar dünyaya çok çabuk entegre oluyorlar. Eğer kendi şartlarınızı dayatmadan, bu ülkenin şartlarına uymayı başarırsanız daha başarılı olursunuz. Rus partnerlerinize iş yaparken dürüstlük, güven çok önemli. Herşeyi parayla halledemezsiniz, sözünüzde durmalı, işinizi iyi yapmalısınız. Rusya’da tren kaçıyor diyenler yanılıyor. Rusya’da imkanlar 5 10 yılda bitmez. Sadece Rusya diye de düşünmemek lazım. Hala 250 milyonluk eski Sovyet cunmhuriyetleri açısından ekonomik çekim merkezi Rusya. Yani Pazar çok büyük. Türkiye’den bakanların çoğu Rusya’yı yanlış tanıyor. Kısa vadeli bakanlar buraya hiç gelmesin.Uzaktan kumanda iş yapacağını sananlar da hiç gelmesin. Rusya’nın geleceğine inanan gelsin.”